Rozwód z orzeczeniem o winie – jakie pytania padają? Co daje?

24 sierpnia 2023
rozwód z orzeczeniem o winie

Gdy małżonkowie nie są już w stanie dalej wspólnie funkcjonować, często jedynym rozwiązaniem staje się rozstanie. Polskie prawo przewiduje możliwość orzeczenia rozwodu zarówno z ustaleniem winy, jak i bez jej orzekania. Na czym polega rozwód z orzeczeniem o winie, jakie pytania mogą paść podczas rozprawy oraz jakie konsekwencje niesie wybór tego trybu postępowania? Odpowiedzi na te zagadnienia przedstawiono poniżej.

Na czym polega rozwód z orzekaniem o winie?

Postępowanie rozwodowe toczy się przed sądem okręgowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania małżonków. Jego przebieg w dużej mierze zależy od stanowiska stron. Jeżeli małżonkowie są w stanie porozumieć się co do warunków rozstania, mogą zdecydować się na rozwód bez orzekania o winie. W przypadku braku porozumienia konieczne jest przeprowadzenie postępowania z ustaleniem winy za rozkład pożycia.

Rozwód z orzeczeniem o winie polega na ustaleniu przez sąd, który z małżonków ponosi odpowiedzialność za rozpad więzi małżeńskich: uczuciowej, fizycznej oraz gospodarczej. Winnym rozkładu pożycia może zostać uznany mąż, żona albo oboje małżonków. Sam fakt wniesienia pozwu przez jedną ze stron nie przesądza jeszcze o przypisaniu winy drugiemu małżonkowi. Postępowanie dowodowe może bowiem ujawnić okoliczności wcześniej nieporuszane, które istotnie zmieniają ocenę sytuacji.

Co daje rozwód z orzeczeniem o winie?

Podstawowym skutkiem rozwodu z orzeczeniem o winie jest możliwość dochodzenia alimentów od byłego małżonka. Jeżeli rozwód zostanie orzeczony z wyłącznej winy jednej ze stron, a jego następstwem będzie istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd może nałożyć na stronę winną obowiązek alimentacyjny. Alimenty te mają służyć zaspokajaniu usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego.

W przeciwieństwie do rozwodu bez orzekania o winie, w którym alimenty na byłego małżonka przysługują wyłącznie w razie niedostatku, przy rozwodzie z ustaleniem winy wystarczające jest wykazanie istotnego pogorszenia sytuacji materialnej. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy jeden z małżonków w trakcie małżeństwa nie podejmował pracy zarobkowej, zajmując się domem lub dziećmi, a po rozwodzie jego możliwości samodzielnego utrzymania są ograniczone.

Warto jednocześnie pamiętać, że w przypadku rozwodu z wyłącznej winy jednego z małżonków, strona niewinna nie jest zobowiązana do alimentowania małżonka winnego, nawet jeśli ten znajdzie się w niedostatku. Natomiast przy rozwodzie z winy obojga małżonków każda ze stron może żądać alimentów wyłącznie w razie niedostatku.

Orzeczenie o winie nie przesądza natomiast automatycznie o sposobie rozstrzygnięcia innych kwestii, takich jak podział majątku, władza rodzicielska, kontakty z dziećmi czy alimenty na rzecz dzieci. W tych sprawach sąd kieruje się odrębnymi kryteriami, w szczególności dobrem dziecka oraz możliwościami zarobkowymi i majątkowymi stron. Wina może mieć jedynie pośrednie znaczenie i stanowić jeden z elementów argumentacji.

Jak wygląda rozwód z orzeczeniem o winie?

Postępowanie z ustaleniem winy zazwyczaj trwa dłużej niż rozwód bez orzekania o winie. Wynika to z konieczności przeprowadzenia rozbudowanego postępowania dowodowego, obejmującego m.in. przesłuchania świadków, analizę dokumentów, nagrań czy innych materiałów dowodowych. Każda nieobecność świadka może skutkować odroczeniem rozprawy i wydłużeniem całego procesu nawet o kilka miesięcy.

Zdarzają się sytuacje, w których sąd orzeka rozwód z wyłącznej winy jednego z małżonków już na pierwszej rozprawie, na przykład gdy strona przyznaje się do winy, a sąd nie poweźmie żadnych wątpliwości co do jej odpowiedzialności za rozkład pożycia. Są to jednak przypadki wyjątkowe. Co do zasady postępowanie wymaga starannego przygotowania do każdej rozprawy, aby możliwie skrócić czas trwania procesu.

Rozwód z orzekaniem o winie – jakie pytania padają?

Podczas rozprawy rozwodowej sąd w pierwszej kolejności ustala podstawowe informacje dotyczące stron, takie jak ich wiek, wykonywany zawód, wcześniejsza karalność za składanie fałszywych zeznań, data zawarcia małżeństwa oraz fakt posiadania wspólnych małoletnich dzieci. Następnie sąd przechodzi do ustalenia, czy między małżonkami nadal istnieją więzi fizyczne, uczuciowe i gospodarcze.

W toku przesłuchania mogą paść pytania dotyczące m.in.:

  • relacji między małżonkami po ślubie,
  • momentu, w którym pożycie zaczęło się pogarszać,
  • przyczyn osłabienia relacji,
  • wspólnego zamieszkiwania lub decyzji o wyprowadzce,
  • podejmowanych prób ratowania małżeństwa, w tym terapii,
  • prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego,
  • korzystania ze wspólnego konta bankowego,
  • wspólnego spędzania czasu,
  • istnienia uczuć między małżonkami,
  • daty ostatniego współżycia.

Jeżeli małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci, sąd może dodatkowo pytać o to, czy dzieci wiedzą o rozwodzie, jak go przeżywają, kto sprawuje nad nimi codzienną opiekę, jakie są koszty ich utrzymania oraz jak przebiegają kontakty z drugim rodzicem.

Istotną częścią postępowania są pytania odnoszące się bezpośrednio do winy za rozkład pożycia. Sąd ustala, na czym polega zarzucana wina oraz czy małżonek, któremu się ją przypisuje, przyznaje się do stawianych zarzutów. Wszystkie twierdzenia dotyczące winy powinny być poparte odpowiednimi dowodami. Odpowiedzi udzielane przed sądem powinny być spójne, logiczne i konsekwentne, ponieważ wszelkie sprzeczności mogą zostać wykorzystane na niekorzyść strony.

Kto zadaje pytania podczas rozprawy rozwodowej?

Zasadniczą rolę w zadawaniu pytań odgrywa sąd, jednak nie jest on jedynym podmiotem uprawnionym do ich formułowania. Pytania mogą zadawać również sami małżonkowie, a także ich pełnomocnicy procesowi. Adwokat, który zna szczegóły sprawy, może zadawać pytania w sposób ukierunkowany na wyjaśnienie istotnych okoliczności, co często pomaga uniknąć pominięcia ważnych kwestii i ogranicza stres po stronie klienta.

Rozwód z orzeczeniem o winie – zdrada

Jedną z najczęstszych przyczyn rozpadu małżeństwa jest zdrada. W takich sytuacjach rozwód z orzeczeniem o winie bywa najczęściej wybieranym rozwiązaniem. Jeżeli zdrada zostanie odpowiednio udokumentowana, sąd może uznać małżonka za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, co może wiązać się nawet z dożywotnim obowiązkiem alimentacyjnym wobec strony niewinnej.

Dla skutecznego wykazania zdrady konieczne jest przedstawienie przekonujących dowodów, takich jak zdjęcia, wydruki wiadomości czy nagrania, jednoznacznie potwierdzające niewierność oraz jej wpływ na trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego.

Jak wygrać rozwód z orzeczeniem o winie?

Skuteczne prowadzenie sprawy o rozwód z orzeczeniem o winie wymaga przede wszystkim odpowiedniego doboru i zaplanowania materiału dowodowego. Dowody powinny w sposób jasny i obiektywny wskazywać na winę drugiej strony. W niektórych przypadkach wystarczający może być jeden silny dowód, w innych konieczne jest przedstawienie ich zespołu, który łącznie stworzy spójny obraz sytuacji.

Istotna jest również kolejność prezentowania dowodów przed sądem. Rozpoczęcie postępowania od najmocniejszych argumentów może znacząco wpłynąć na przebieg sprawy. Wsparcie doświadczonego adwokata pozwala nie tylko właściwie dobrać dowody, lecz także poprowadzić przesłuchania w sposób przemyślany i skuteczny. Pełnomocnik może również zadawać pytania w imieniu strony, reagując na przebieg rozprawy i uzupełniając wypowiedzi klienta, co często ma kluczowe znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia.

FAQ:

1. Jakie dowody do rozwodu z orzeczeniem o winie?

Najczęściej są to zeznania świadków, nagrania audio i wideo, fotografie, billingi, wiadomości SMS i e-mail, a także wydruki z komunikatorów i mediów społecznościowych. Kluczowe jest, aby dowody jednoznacznie wskazywały na winę małżonka.

2. Jak napisać pozew o rozwód z orzeczeniem o winie?

Pozew powinien szczegółowo opisywać sytuację małżeńską, zawierać żądanie orzeczenia rozwodu z winy drugiej strony oraz wskazywać argumenty i dowody potwierdzające tę winę. Sporządzenie pozwu warto powierzyć doświadczonemu pełnomocnikowi.

3. Ile trwa rozwód z orzekaniem o winie?

Czas trwania postępowania zależy od stopnia skomplikowania sprawy i liczby dowodów. Może on wynosić od około roku do nawet kilku lat, przy czym na wyznaczenie kolejnych terminów rozpraw często czeka się kilka miesięcy.