Jakie dowody można wykorzystać w sprawie rozwodowej?

Sąd orzeka rozwód wyłącznie wtedy, gdy stwierdzi nastąpienie zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego – a to wymaga udowodnienia. Jakie dowody w sprawie Sąd orzeka rozwód wyłącznie wtedy, gdy stwierdzi istnienie zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego, co wymaga jego udowodnienia. Jakie dowody mogą zostać przedstawione w sprawie rozwodowej? Jak wygląda postępowanie dowodowe w sytuacji, gdy jeden z małżonków domaga się orzeczenia wyłącznej winy drugiego, zasądzenia alimentów albo ograniczenia władzy rodzicielskiej? Poniżej przedstawiamy szczegółowe wyjaśnienia.

Czym są dowody w sprawie rozwodowej?

Dowód jest środkiem procesowym, za pomocą którego strona postępowania wykazuje, że twierdzenia i fakty przedstawione przed sądem – w tym przypadku w sprawie rozwodowej – są zgodne z prawdą. Dowód musi dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zostać pozyskany w granicach obowiązującego prawa. W przeciwnym razie sąd może zdecydować o jego pominięciu.

Składając pozew rozwodowy, a także w toku postępowania, należy wskazać takie środki dowodowe, które potwierdzają zasadność żądań. W szczególności konieczne jest wykazanie, że doszło do zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego w trzech sferach: uczuciowej, fizycznej oraz gospodarczej, a także że brak jest realnych szans na poprawę tej sytuacji. Zakres i przebieg postępowania dowodowego zależą od charakteru sprawy, w tym od tego, czy strony domagają się orzeczenia o winie, alimentów na rzecz małżonka lub rozstrzygnięć dotyczących władzy rodzicielskiej.

Dowodem może być każdy materiał, który wskazuje na fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, pod warunkiem że został uzyskany legalnie oraz nie narusza, bądź narusza w minimalnym stopniu, dobra osób trzecich. Każda sprawa rozwodowa ma jednak indywidualny charakter, dlatego istotne znaczenie ma skorzystanie z pomocy specjalisty.

Jakie dowody w sprawie rozwodowej bez orzekania o winie?

W sytuacji, gdy małżonkowie decydują się na rozwód za porozumieniem stron, bez orzekania o winie, sąd zazwyczaj ogranicza postępowanie dowodowe do przesłuchania stron. Jest to podstawowy dowód w sprawach rozwodowych, który pozwala na ustalenie stanu faktycznego. Dowód z przesłuchania stron przeprowadzany jest z urzędu, co wynika z art. 432 Kodeksu postępowania cywilnego.

Jeżeli z przyczyn faktycznych lub prawnych przesłuchanie obu stron nie jest możliwe, sąd podejmuje decyzję, czy przesłuchać jedną ze stron, czy pominąć ten dowód, po ustaleniu przyczyn niestawiennictwa. W sprawach, w których małżonkowie nie posiadają wspólnych małoletnich dzieci, postępowanie dowodowe często kończy się na ich zeznaniach. W przypadku posiadania dzieci sąd może również przeprowadzić dowód z zeznań świadków, a niekiedy zasięgnąć opinii biegłego psychologa lub zespołu specjalistów sądowych. Rozstrzygnięcia dotyczące władzy rodzicielskiej, miejsca zamieszkania dzieci oraz alimentów są bowiem niezależne od kwestii winy za rozkład małżeństwa.

Aby możliwe było ograniczenie postępowania dowodowego, strona pozwana musi wyrazić zgodę na rozwód i uznać powództwo. W przeciwnym razie sąd zobowiązany jest do przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.

Jakie dowody do rozwodu z orzeczeniem o winie?

Jeżeli jedna ze stron dąży do orzeczenia rozwodu z wyłącznej winy drugiego małżonka, konieczne jest jej udowodnienie. Wymaga to zgromadzenia materiału dowodowego, który będzie miał znaczenie dla sądu. Jest to proces złożony i wymagający, dlatego najczęściej prowadzony jest według strategii opracowanej wspólnie z adwokatem.

Dowody mogą być powoływane zarówno w pismach procesowych, jak i ustnie podczas rozprawy, poprzez zgłoszenie do protokołu odpowiedniego wniosku wskazującego rodzaj dowodu oraz okoliczność, którą ma on potwierdzić.

Co może być dowodem w sprawie rozwodowej?

Jak wskazano wcześniej, dowodem może być każdy materiał odnoszący się do istotnych faktów, o ile został pozyskany zgodnie z prawem i bez istotnego naruszenia dóbr osób trzecich. W praktyce sądowej w sprawach rozwodowych najczęściej wykorzystywane są określone kategorie dowodów.

Przesłuchanie stron

Przesłuchanie stron jest podstawowym dowodem w każdej sprawie rozwodowej. Pytania zadawane przez sąd dotyczą relacji między małżonkami oraz okoliczności rozpadu pożycia.

Świadkowie w sprawie rozwodowej

Zeznania świadków uzupełniają wypowiedzi stron i odnoszą się m.in. do zachowania małżonków wobec siebie i dzieci, ich zaangażowania w utrzymanie rodziny, wychowanie potomstwa, sytuacji zdrowotnej, możliwości zarobkowych oraz innych okoliczności mających znaczenie dla ustalenia winy za rozpad małżeństwa.

Na świadka nie można powołać m.in.:

• osób małoletnich do ukończenia 13. roku życia,
• zstępnych stron poniżej 17. roku życia,
• przedstawicieli ustawowych stron,
• osób, które mogą być przesłuchane w charakterze strony,
• przedstawicieli zawodów objętych tajemnicą zawodową w zakresie tej tajemnicy,
• mediatorów w odniesieniu do faktów objętych tajemnicą mediacji,
• osób niezdolnych do postrzegania lub komunikowania swoich spostrzeżeń.

Niektórym osobom, w tym małżonkowi, wstępnym, zstępnym czy rodzeństwu strony, przysługuje prawo odmowy składania zeznań lub odpowiedzi na poszczególne pytania.

Dowody z dokumentów

Dokumenty urzędowe, takie jak odpisy aktów stanu cywilnego, dokumenty podatkowe, decyzje administracyjne, wyroki sądowe, zaświadczenia szkolne czy akta policyjne, należą do najbardziej wiarygodnych środków dowodowych. Mają one istotne znaczenie zwłaszcza w sprawach dotyczących władzy rodzicielskiej i alimentów.

Dokumenty prywatne obejmują m.in. umowy, świadectwa pracy, rachunki, wyciągi bankowe oraz zaświadczenia lekarskie, w tym prywatne opinie specjalistów. W sprawach rozwodowych połączonych z roszczeniami alimentacyjnymi istotne są materiały potwierdzające potrzeby uprawnionego oraz możliwości zarobkowe stron.

Maile, SMS-y, zdjęcia i nagrania jako dowód w sprawie rozwodowej

Zdjęcia, nagrania audio i wideo, billingi rozmów telefonicznych, wydruki korespondencji elektronicznej, wiadomości z komunikatorów internetowych, e-maile oraz SMS-y mogą zostać dopuszczone przez sąd jako dowody i służyć potwierdzeniu rozpadu pożycia oraz winy małżonka. Katalog tego rodzaju dowodów nie ma charakteru zamkniętego i może obejmować również aktywność w mediach społecznościowych, w tym publikowane treści i zdjęcia.

Warunkiem ich wykorzystania jest jednak legalny sposób pozyskania oraz brak istotnej ingerencji w dobra osób trzecich. Materiały uzyskane z naruszeniem prawa, takie jak podsłuch, nagrania sporządzone przy użyciu podstępu czy włamanie do prywatnej skrzynki mailowej, mogą zostać przez sąd oddalone.

Opinie biegłych i Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów

W szczególnych przypadkach dowodem może być również wywiad środowiskowy przeprowadzony na wniosek sądu, najczęściej w sprawach dotyczących wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi. Może on przybrać formę dokumentu sporządzonego przez kuratora sądowego lub jego przesłuchania w charakterze świadka.

Zbliżony charakter ma dowód z opinii biegłych, w tym lekarzy i psychologów Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów. Biegli powoływani są w sprawach wymagających wiadomości specjalnych, na przykład w celu oceny stanu zdrowia psychicznego małżonka lub jego zdolności do sprawowania opieki nad dziećmi.

Przygotowanie materiału dowodowego w sprawie rozwodowej jest procesem wymagającym i obarczonym ryzykiem procesowym. Zdarza się, że dowód powołany przez stronę może zostać wykorzystany na jej niekorzyść. Z tego względu istotne jest skorzystanie z profesjonalnej pomocy prawnej, która pozwala właściwie ocenić i zaplanować strategię dowodową.

FAQ:

Czy nagrania mogą być dowodem w sprawie rozwodowej?

Tak, nagrania audio i wideo mogą zostać dopuszczone jako dowód, o ile mają znaczenie dla sprawy i zostały pozyskane zgodnie z prawem.

Czy screeny mogą być dowodem w sprawie rozwodowej?

Tak, utrwalone zapisy wiadomości, rozmów oraz aktywności w mediach społecznościowych mogą zostać dopuszczone jako dowód, pod warunkiem że nie zostały uzyskane poprzez przełamanie zabezpieczeń.

Czy mail jako dowód w sprawie rozwodowej może potwierdzić winę za rozpad pożycia?

Tak, jeżeli jego treść jednoznacznie wskazuje na okoliczności, które spowodowały lub przyczyniły się do rozpadu małżeństwa, oraz został on pozyskany w sposób legalny.