Zmiana nazwiska po rozwodzie

22 czerwca 2021
Zmiana nazwiska po rozwodzie

Rozwód bardzo często wiąże się z silnymi emocjami oraz znacznym stresem. Decyzja o zakończeniu małżeństwa bywa dla wielu osób początkiem nowego etapu życia. Powrót do nazwiska panieńskiego może stanowić symboliczne zamknięcie poprzedniego rozdziału. Warto sprawdzić, kiedy i na jakich zasadach możliwa jest zmiana nazwiska po rozwodzie. Poniżej przedstawiono kompleksowe omówienie tej kwestii.

Powrót do nazwiska noszonego przed ślubem – kiedy jest możliwy?

Zgodnie z art. 59 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonek rozwiedziony, który przy zawarciu małżeństwa przyjął nazwisko drugiej strony, może powrócić do nazwiska noszonego przed ślubem. Uproszczona procedura dotyczy osób, które złożą oświadczenie o zmianie nazwiska w terminie trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia rozwodowego.

Decyzja o zmianie nazwiska po rozwodzie ma charakter dobrowolny. Były małżonek, osoby trzecie ani organy administracji publicznej nie mają prawa wpływać na jej podjęcie. Zmiana nazwiska po rozwodzie dotyczy najczęściej kobiet, co wynika z faktu, że to one zazwyczaj przyjmują nazwisko męża przy zawieraniu małżeństwa przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego.

zmiana nazwiska po rozwodzie

Oświadczenie o zmianie nazwiska po rozwodzie złożone przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego – czy to wystarczy?

Powrót do nazwiska sprzed ślubu wiąże się z określoną procedurą. Osoba chcąca zmienić nazwisko powinna złożyć stosowne oświadczenie przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego. Wyłącznie ten organ jest uprawniony do jego przyjęcia. Warto podkreślić, że sędzia nie może orzec o zmianie nazwiska bezpośrednio w wyroku rozwodowym.

Oświadczenie o zmianie nazwiska można złożyć w dowolnym Urzędzie Stanu Cywilnego na terenie kraju. Nie musi on być właściwy dla miejsca zamieszkania, miejsca sporządzenia aktu małżeństwa ani sądu, który orzekał w sprawie rozwodowej.

Przed wizytą w Urzędzie Stanu Cywilnego należy się odpowiednio przygotować, w szczególności:

  • umówić termin wizyty telefonicznie lub elektronicznie,
  • uiścić opłatę skarbową,
  • przygotować wymagane dokumenty.

Jakie dokumenty i informacje przygotować do zmiany nazwiska?

Zmiana nazwiska na panieńskie wymaga złożenia odpowiedniego wniosku oraz przedłożenia w Urzędzie Stanu Cywilnego następujących dokumentów i informacji:

  • wniosku o przyjęcie oświadczenia o zmianie nazwiska,
  • dokumentu tożsamości (dowodu osobistego lub paszportu),
  • dowodu uiszczenia opłaty skarbowej, która obecnie wynosi 11 zł.

Niezbędne jest także wskazanie urzędu, w którym sporządzono akt małżeństwa, oraz daty uprawomocnienia się orzeczenia rozwodowego. Informacje te mogą zostać przekazane ustnie i nie wymagają przedstawienia dodatkowej dokumentacji.

Ile trwa powrót do nazwiska panieńskiego?

Wiele osób rezygnuje ze zmiany nazwiska po rozwodzie, obawiając się skomplikowanej procedury. W praktyce powrót do nazwiska panieńskiego nie jest jednak trudny, o ile dochowane zostaną wymagane terminy oraz dopełnione formalności. W razie potrzeby kancelaria adwokacka Marty Jaśków oferuje profesjonalne wsparcie w tym zakresie.

Należy pamiętać, że decyzja o zmianie nazwiska po rozwodzie powinna być samodzielna i przemyślana. Zdarza się, że jedna ze stron nie chce, aby były małżonek posługiwał się wspólnym nazwiskiem, jednak nikt nie ma prawa żądać ani wymuszać zmiany nazwiska.

Administracyjna zmiana nazwiska po rozwodzie po upływie trzech miesięcy

Zmiana nazwiska po rozwodzie jest możliwa również po upływie trzech miesięcy od uprawomocnienia się wyroku, jednak wówczas odbywa się w trybie administracyjnym. Procedura ta jest bardziej sformalizowana, a opłata administracyjna wynosi obecnie 37 zł.

W takim przypadku wniosek musi zawierać tzw. ważny powód zmiany nazwiska. Przykładem przyczyny, która może zostać uznana przez kierownika Urzędu Stanu Cywilnego lub konsula, jest obelżywy charakter nazwiska. Próba zmiany nazwiska na panieńskie może zostać podjęta również w przypadku separacji, choć nie ma gwarancji jej uwzględnienia.

Od decyzji kierownika Urzędu Stanu Cywilnego lub konsula przysługuje odwołanie do sądu rejonowego w terminie 14 dni od dnia jej wydania.

Zmiana nazwiska w trakcie trwania małżeństwa

Zmiana nazwiska w trakcie trwania małżeństwa jest dopuszczalna wyłącznie z ważnych powodów. Może to mieć miejsce między innymi wtedy, gdy nazwisko ma charakter obelżywy, prześmiewczy lub znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie, na przykład jest często mylone, przekręcane lub niezrozumiałe.

Czy można zmienić nazwisko w trakcie postępowania rozwodowego?

O powrót do nazwiska panieńskiego można wystąpić dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia rozwodowego. Nie ma możliwości zmiany nazwiska w toku trwającego postępowania rozwodowego. Nazwisko podlega ochronie prawnej, a małżonkowie są uprawnieni do jego noszenia zgodnie z oświadczeniem złożonym przy zawarciu małżeństwa.

Zmiana nazwiska po rozwodzie możliwa jest wyłącznie poprzez złożenie oświadczenia przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego lub konsulem. Sędzia nie posiada w tym zakresie żadnych kompetencji.

Kiedy można używać nazwiska panieńskiego?

Po złożeniu oświadczenia kierownik Urzędu Stanu Cywilnego sporządza protokół, który następnie przekazywany jest do urzędu, w którym sporządzono akt małżeństwa. Do aktu dołączana jest wzmianka dodatkowa o zmianie nazwiska. Od tego momentu skrócony akt małżeństwa zawiera aktualne nazwisko i możliwe jest posługiwanie się nazwiskiem noszonym przed ślubem.

Jak wrócić do panieńskiego nazwiska za granicą?

Osoba przebywająca za granicą nie musi wracać do Polski, aby dokonać zmiany nazwiska po rozwodzie. Wystarczy złożyć oświadczenie przed konsulem, przedstawiając:

  • dowód uiszczenia opłaty konsularnej w wysokości 50 euro,
  • dokument tożsamości,
  • odpis prawomocnego orzeczenia rozwodowego albo zupełny odpis aktu małżeństwa z adnotacją o rozwodzie.

Zmiana nazwiska a dokumenty tożsamości

Po zmianie nazwiska należy dokonać wymiany dokumentów tożsamości, w szczególności dowodu osobistego, paszportu oraz prawa jazdy. Nie ma obowiązku zgłaszania zmiany nazwiska do urzędu skarbowego, ponieważ aktualizacja danych w rejestrze PESEL następuje automatycznie. Konieczne jest natomiast poinformowanie pracodawcy oraz banku.

Ile kosztuje zmiana nazwiska po rozwodzie?

Warunkiem zmiany nazwiska po rozwodzie jest uiszczenie opłaty skarbowej. W przypadku złożenia oświadczenia w terminie trzech miesięcy od uprawomocnienia się wyroku opłata wynosi 11 zł. Po upływie tego terminu opłata administracyjna wynosi 37 zł. W przypadku zmiany nazwiska za granicą opłata konsularna wynosi 50 euro.

Zmiana nazwiska dziecka po rozwodzie rodziców

Zmiana nazwiska jednego z rodziców po rozwodzie nie powoduje automatycznie zmiany nazwiska dziecka. Aby dokonać zmiany nazwiska małoletniego, konieczna jest zgoda drugiego rodzica, chyba że został on pozbawiony władzy rodzicielskiej, nie posiada pełnej zdolności do czynności prawnych albo jego miejsce pobytu nie jest znane.

Wniosek o zmianę nazwiska dziecka składa się do sądu opiekuńczego. Jeżeli dziecko ukończyło 13 lat, wymagana jest również jego zgoda.

FAQ

Jak zmienić nazwisko po rozwodzie?

Oświadczenie o zmianie nazwiska należy złożyć przed kierownikiem dowolnego Urzędu Stanu Cywilnego lub przed konsulem, jeżeli osoba przebywa za granicą. Wymagane są dokument tożsamości, dowód uiszczenia opłaty oraz odpis prawomocnego orzeczenia rozwodowego.

Kiedy można zmienić nazwisko po rozwodzie?

Zmiana nazwiska na rodowe jest możliwa w terminie trzech miesięcy od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Po tym czasie możliwa jest zmiana w trybie administracyjnym, wymagająca wskazania ważnego powodu.

Ile kosztuje zmiana nazwiska po rozwodzie?

Opłata skarbowa wynosi 11 zł, jeżeli oświadczenie składane jest w terminie trzech miesięcy od rozwodu, oraz 37 zł po jego upływie. W przypadku procedury konsularnej opłata wynosi 50 euro.